Help! Allerlei Bijverschijnselen!

gepost in Mijn Belevenissen | 0

De levensverwachting daalt bij overgewicht. Zo is de levensverwachting van een 40-jarige zwaarlijvige vrouw 7 jaar korter dan bij de gemiddelde vrouw en van een 40-jarige man 6 jaar korter.

Een vrouw met een BMI tussen 25 en 27 heeft 8 maal meer risico op het ontwikkelen van diabetes type II, dan een vrouw met een BMI lager dan 22. Als de BMI hoger is dan 40 is het risico op diabetes 40 maal hoger.

Algemeen wordt er geschat dat overgewicht van 1 kilo bij iemand boven de 30 jaar goed is voor een bijkomend sterfterisico van 2 % in de volgende 25 jaar. Hoe jonger iemand overgewicht ontwikkelt, hoe sterker de stijging van het risico op ziekte en vroegtijdig overlijden.

De ziektes die ontstaan ten gevolge van overgewicht en obesitas noemen we de nevenziektes of comorbiditeiten. Ik heb er een hele collectie van opgebouwd.

1. Hoge Bloeddruk (hypertensie)

De ideale bloeddruk is lager dan 12/8. Van verhoogde bloeddruk is sprake wanneer de waarden hoger zijn dan 14/9.

Mensen die te dik zijn hebben gemiddeld een hogere bloeddruk dan personen met een normaal lichaamsgewicht. Er wordt zelfs aangenomen dat de bloeddruk recht evenredig stijgt met gewichtstoename. Hierdoor komt hypertensie 2-3 keer vaker voor bij obese personen. Personen met hypertensie hebben een duidelijk verhoogde kans op hart- en vaatziekten, nierziekten en hersenbloedingen.

Mijn top was 22/13: goed voor een hersenbloeding (daar is mijn vader trouwens aan gestorven). Ik neem nu 3 soorten pillen om mijn bloeddruk onder controle te houden, maar de dokter meet toch nog vaak 16/10.

2. Te hoge cholesterol en teveel triglyceriden

Cholesterol is een vetachtige stof die nodig is voor veel soorten cellen. Het speelt een belangrijke rol in het vervoer en de verwerking van vet door ons lichaam. Cholesterol wordt in de lever gemaakt, maar wordt ook via ons voedsel opgenomen. Een te hoog cholesterolgehalte kan ontstaan als de lever te veel cholesterol aanmaakt of omdat we te vet eten, of beide. Dan loopt men meer risico op hartinfarcten en andere hart- en vaatziekten.

In onderstaande tabel vind je de ideale cholesterolwaarden:

Totaal cholesterol:
lager dan 190 mg/dl bloed
LDL-cholesterol:
lager dan 115 mg/dl bloed
HDL-cholesterol:
hoger dan 45 mg/dl bloed
Verhouding
totaal cholesterol / HDL:
lager dan 5,0

Ik heb een slechte cholesterolbalans. Dat betekent dat  ik te veel slechte (LDL) en niet genoeg goede (HDL) cholesterol heb. Met pillen houd ik de slechte cholesterol net onder controle, maar ik blijf te weinig goede hebben.

Bron cartoon: Gelre Ziekenhuizen

Vetten (triglyceriden) zijn belangrijk voor de energievoorziening en voor de opbouw van cellen. Het vetgehalte in het bloed kan door het voedsel dat we eten of door eigen aanmaak te hoog worden.  De trigliceriden moeten minder dan 150 mg/dl bloed bedragen. Ondanks mijn statines zit ik nog altijd rond de 237 mg/dl.

Een overdreven gehalte aan triglyceriden verhoogt eveneens het cardiovasculair risico. Dit  risico wordt nog versterkt wanneer het cholesterolgehalte te hoog is. Bovendien verhoogt  het gevaar van de triglyceriden wanneer de ‘goede cholesterol’ vermindert. Een hoge concentratie van triglyceriden kan leiden tot een ontsteking van de alvleesklier (pancreatitis).

Hypertriglyceridemie is tenslotte één van de vijf risicofactoren van het metabool syndroom (soms ook aangeduid als syndroom van de dikke buik), naast diabetes, abdominale obesitas, cholesterol en verhoogde bloeddruk. Dit syndroom verdubbelt het sterfterisico ten gevolge van een cardiovasculaire complicatie. Ik heb er alle kenmerken van, dus drie maal hoera!

3. Fibromen

Kleine bultjes op de huid. Hoewel iedereen fibromen kan ontwikkelen hebben mensen met overgewicht of diabetes meer kans op het ontwikkelen ervan.

4. Gewrichtsproblemen

Vooral knieën, heupen worden dagelijks belast door een teveel aan gewicht. Dit leidt tot blijvende slijtage en verhoogde kans op ontsteking van de gewrichten. Door de aantasting van het kraakbeen ter hoogte van het gewricht ontstaat artrose. Lage rugpijn en discus hernia komen ook vaak voor bij overbelasting door het gewicht.

Ik heb vooral last van mijn knieën en van doorgezakte voeten. Dat is vooral tijdens vakanties erg vervelend omdat ik dan na een uurtje wandelen al klachten krijg, die steeds erger worden. Alle vakanties van de laatste twee jaar zijn er min of meer door verpest. Sinds kort heb ik ook erge pijn aan mijn hielen. Blijkbaar is dat “hielspoor”; een van de oorzaken daarvan is overbelasting.

5. Kortademigheid

Bij overgewicht is sprake van een stapeling van vetten onder het middenrif en de borstwand. Deze vetten hinderen de ademhaling. Hierdoor ontstaat kortademigheid. Kortademigheid komt in verschillende vormen voor, bijvoorbeeld na inspanning zoals een stuk wandelen of fietsen. Ook kan men kortademig worden bij dagelijkse activiteiten zoals aankleden of traplopen.

Vroeger ging ik ieder jaar op fietsvakantie. Dat kan ik nu niet meer. Niet alleen zit mijn buik in de weg, ook mijn adem haalt het niet meer. Schoenen aandoen is ook een adembenemende gebeurtenis. En zo kan ik nog tientallen andere voorbeelden geven!

6. Leververvetting

Naarmate het lichaamsgewicht stijgt, stijgt ook de hoeveelheid vet in de lever. Bij 75 % van de personen met een BMI hoger dan 40 kg/m² spreekt men zelfs van een abnormale vervetting van de lever. Leververvetting heeft geen specifieke ziekteverschijnselen, het is te diagnosticeren via bloedonderzoek en een echografie van de lever. Bij langdurig bestaan ervan, treedt er bij 20 % van de mensen onherstelbare schade op en ontstaat er leverontsteking (NASH) en zelfs levercirrhose.

Ik weet niet hoe de situatie nu is, maar bij een echografie enige jaren geleden werd er een lichte vervetting vastgesteld. Ik denk dat ik wel moet opletten, want ook het hormoon insuline speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van NASH. En dat hormoon is bij mij ontregeld (zie verder).

7. Lymfoedeem

Lymfoedeem is ook een aandoening die relatief vaker wordt gezien bij te dikke mensen. Door het overgewicht neemt de stroom in de lymfevaatjes van de benen af en ontstaat er vocht in de benen. Aanvankelijk is dat vooral te vinden aan de voetruggen en enkels en kunnen er met de vingers kuiltjes in de huid gedrukt worden.

Door het lymfevocht neemt ook de zuurstofvoorziening van de huid af en ontstaat een verharding (‘fibrosering’) van de huid. Dit geeft een verdere verslechtering van de lymfeafvloed en zo komt de patient in een vicieuze cirkel terecht. Er ontstaat een situatie waarin makkelijk bacteriële infecties en open benen kunnen ontstaan.

Ik zit in het kuiltjestadium. Eén van mijn bloeddrukpillen is een vochtafdrijver, en dat helpt wel.

8. Brandend Maagzuur (gastro-esofagale reflux)

Mensen die zwaarlijvig zijn, zouden volgens bepaalde studies vaker last hebben van brandend maagzuur. Klopt: ik heb altijd Maalox in mijn nabijheid.

9. Slaapstoornissen

Uit recent Canadees onderzoek blijkt dat slaapstoornis leidt tot overgewicht. Kortslapers produceren kleinere hoeveelheden van het hormoon Leptine dat via de hersenen het gevoel van verzadiging geeft. Hierdoor eten mensen langer door en worden ze dikker. Een ander hormoon, Gherline, dat tegenovergesteld werkt en honger en eetlust opwekt wordt juist meer aangemaakt als men minder slaapt. Weer een risicofactor voor overeten en het ontstaan van obesitas.

Mensen met overgewicht blijken ook vatbaarder voor het ontwikkelen van slaapstoornissen zoals het Slaap Apneu Syndroom, dit is het tijdens de slaap vele malen stoppen met de ademhaling waardoor men (bijna) wakker wordt doordat het lichaam reageert op het zuurstoftekort. Deze mensen rusten ’s nachts niet uit en vallen overdag ongewild in slaap.

Ik ben sinds twee jaar extreem vermoeid. Overdag ben ik totaal futloos. Als ik thuiskom van mijn werk, kruip ik onmiddellijk een uur of twee in bed om te slapen. ‘s Nachts slaap ik dan nog een uur of zes. Uitgerust wakker worden is een fenomeen van vroegere tijden, nu weet ik niet meer wat dat is. Of ik nu slaapapneu heb, weet ik niet (in 2008 had ik het in ieder geval niet, maar tijdens dat onderzoek woog ik 25 kg minder). Een nieuw onderzoek zal dat moeten uitwijzen.

10. Diabetes 2
Insuline regelt de bloedsuikerspiegel. Hoe meer suiker in het bloed wordt opgenomen, hoe meer insuline er geproduceerd wordt. Dit gebeurt in de pancreas. Als gevolg van overgewicht wordt meer insuline geproduceerd. Die overproductie van insuline leidt uiteindelijk tot insulineresistentie. Het lichaam wordt ongevoeliger voor insuline en  de suikers worden minder omgezet. Het suikergehalte in het bloed stijgt en er ontstaat diabetes type 2.

Ik heb een verhoogde bloedsuikerspiegel en insulineresistentie. Ik neem daarvoor metformine in, een medicijn bij de behandeling van suikerziekte van het type 2. De formele vaststelling van prediabetes (na een glucosedagcurve en een glucosetolerantietest) was bij wijze van spreken de druppel die de emmer heeft doen overlopen. Dat en de extreme vermoeidheid. Vandaar dat ik heb aangeklopt bij de obesitaskliniek van Stuyvenberg/Erasmus in Antwerpen.[Bron diabetestekening: Rode Kruis Turnhout] 

For the record:

Obesitas is ook nog de oorzaak van bloedstollingsproblemen, waardoor het moeilijker wordt om kleinere stolsels op te lossen. Verder is het een van de oorzaken van urine-incontinentie, galstenen en bepaalde vormen van kanker. Bij vrouwen gaat het dan vooral om borst-, baarmoeder-, baarmoederhalskanker en eierstokkanker; bij mannen vaak om prostaatkanker,  nier- en darmkanker en kanker van de pancreas .

Mensen met overgewicht hebben het vaak moeilijk op emotioneel vlak, falen bij diëten, bekeken worden, soms uitgelachen worden. Obese mensen voelen zich minder goed in hun vel en krijgen een laag zelfbeeld, verlies van zelfvertrouwen en worden soms depressief. Antidepressiva kunnen op hun beurt ook verantwoordelijk zijn voor het bijkomen in gewicht.

En dan zijn er nog allerlei andere problemen. Mensen met overgewicht hebben het moeilijker gepaste kledij te vinden, hun zitje in het vliegtuig, de autobus of de bioscoop is vaak te smal, ze worden uitgesloten van bepaalde jobs…  Uit studies blijkt dat er meer afwezigheid op het werk is wegens ziekte, er is soms sprake van sociale isolatie, obese mensen ondervinden moeite om zich aan te kleden, hun schoenen en kousen aan te trekken, moeilijkheden bij de hygiëne (ze kunnen er niet meer goed aan)…

En waarschijnlijk ben ik nog dingen vergeten…

Bronnendiverse plaatsen op het web, maar vooral het obesitascentrum AZ Groeninge, dat een mooie, overzichtelijke website heeft.

Laat een Reactie Achter

zeventien − vier =